stirixi_kladonΔράσεις ενίσχυσης κλάδων στους οποίους η Σύρος μπορεί ν΄αποκτήσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα όπως ο τουρισμός, η ενέργεια και το περιβάλλον, ο πρωτογενής τομέας και η παραγωγή τοπικών προϊόντων

Ιδιαίτερα σημαντική, στο πλαίσιο του αναπτυξιακού σχεδιασμού είναι η σαφής, τεκμηριωμένη και συνειδητή επιλογή σχετικά με το είδος της οικονομικής ανάπτυξης που θέλουμε στο νησί μας για τα επόμενα χρόνια.

Η επιλογή, πρέπει να αποτελεί προϊόν συλλογικότητας και να υποστηρίζεται, αν όχι από το σύνολο, τουλάχιστον από την μεγάλη πλειοψηφία των εμπλεκόμενων φορέων (δήμος, επιμελητήριο, εργατοϋπαλληλικό κέντρο, εμπορικός σύλλογος, σύλλογοι ενοικιαζομένων δωματίων, ξενοδόχων, επισιτισμού κλπ). Πρέπει δε, να χαράζει μια ασφαλή κατεύθυνση στην οποία οι υγιείς δυνάμεις της αγοράς, με σύμμαχο την αυτοδιοίκηση, θα πορευτούν και θα επιχειρήσουν για το επόμενο χρονικό διάστημα.

Αν κάτι μας δίδαξε η τρέχουσα κρίση, αναφορικά με το σχεδιασμό της αναπτυξιακής διαδικασίας, είναι ότι αυτός οφείλει να γίνεται «από-κάτω-προς-τα-πάνω», και ότι η «ανάπτυξη» ως έννοια έχει εκ των πραγμάτων διευρυνθεί, και συμπεριλαμβάνει στον ορισμό της και την «συνολική κοινωνική πρόοδο». Η οικονομική ανάπτυξη χωρίς συνολική κοινωνική πρόοδο αφορά λίγους και δεν οδηγεί σε βιώσιμα και δίκαια αποτελέσματα.

Με αυτό το σκεπτικό, στη χάραξη του νέου αναπτυξιακού δρόμου του νησιού μας πρέπει να συμμετάσχουν ισότιμα όχι μόνο οι επιχειρηματικοί φορείς, αλλά και οι επιστημονικοί (Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Συριανοί επιστήμονες που διαπρέπουν στο εξωτερικό) και οι κοινωνικοί φορείς.

Οι κλάδοι στους οποίους το νησί μας μπορεί και πρέπει ν΄αποκτήσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα είναι, μεταξύ άλλων: ο τουρισμός, η ενέργεια, το περιβάλλον και ο πρωτογενής τομέας.

 

Tourists

Τουρισμός

Η ποιοτική αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος, θα συμβάλλει αποφασιστικά στην οικονομική ανάπτυξη της Σύρου. Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις, στοχεύουν στην διαφοροποίηση και αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος, και των συναρτώμενων με τον τουρισμό υπηρεσιών, καθώς και στη χρονική επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου.

Η τουριστική ανάπτυξη της Σύρου πρέπει να συμβαδίζει με τις δυνατότητες της. Η ένταση του τουρισμού, σε συνδυασμό με τη φέρουσα ικανότητα (carrying capacity) τουριστικής ανάπτυξης του νησιού μας, δεν πρέπει να διαταράσσει την ισορροπία στο ανθρωπογενές και το φυσικό περιβάλλον. Ο τουρισμός αποτελεί αφενός πηγή πλούτου και ευημερίας και αφετέρου απειλή για το οικοσύστημα λόγω της πίεσης την οποία ασκεί στους φυσικούς πόρους.

Με βάση τα παραπάνω, προτείνεται ένα ολοκληρωμένο πλέγμα παρεμβάσεων και δράσεων προς την κατεύθυνση της διαφοροποίησης και της ποιοτικής αναβάθμισης των παρεχόμενων υπηρεσιών με γνώμονα την εφαρμογή ενός βιώσιμου τουριστικού μοντέλου ανάπτυξης.

 

 

energeia_perivallon

Ενέργεια και Περιβάλλον

Η ενεργειακή και περιβαλλοντική πολιτική ενός σύγχρονου δήμου συνίσταται από πέντε (5) κεντρικούς τομείς που αφορούν:

  • τα πολεοδομικά – οικιστικά θέματα,
  • το πράσινο,
  • το νερό και τη διαχείριση των λυμάτων,
  • την ανακύκλωση και την καθαριότητα της πόλης, και
  • την πράσινη πολιτική του δήμου.

Στον πρώτο τομέα (πολεοδομικά – οικιστικά θέματα), βασικό στόχο αποτελεί η ολοκλήρωση μιας σειράς παρεμβάσεων που θα καταστήσουν δυνατή την ενεργειακή αναβάθμιση ακόμα και παραδοσιακών κτιρίων και οικισμών, με απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον. Ενδεικτικά, αναφέρεται η δυνατότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων – ακόμα και σε βατό δώμα – χωρίς την ανάγκη τοποθέτησης τους υπό κλίση (που τα καθιστά αντιαισθητικά), τα οποία εκτός ηλεκτρικής ενέργειας, παράλληλα θα παρέχουν και ζεστό νερό (αντικαθιστώντας τους κλασικούς ηλιακούς θερμοσίφωνες).

Στον δεύτερο τομέα (πράσινο), άμεσο στόχο αποτελεί η αύξηση του πράσινου σε αστικές, περιαστικές και αγροτικές περιοχές (με φυτά μικρών απαιτήσεων σε νερό) προκειμένου, όχι μόνο να βελτιωθεί σημαντικά η αισθητική του νησιού και η ποιότητα του αέρα που αναπνέουμε, αλλά και να υπάρξει θετικός αντίκτυπος στους δημότες, διαμέσου της δημιουργίας χώρων πράσινου και αναψυχής, της εξοικονόμησης ενέργειας εξαιτίας της μείωσης της θερμοκρασίας, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού (εξοικονόμηση ενέργειας), του περιορισμού του κινδύνου πλημμύρων κ.α.

Στον τρίτο τομέα (εξοικονόμηση νερού και διαχείριση λυμάτων), περιλαμβάνεται η υλοποίηση συγκεκριμένων παρεμβάσεων εξοικονόμησης νερού και κατά συνέπεια ενέργειας, με στόχο την συνεχή και απρόσκοπτη λειτουργία των δικτύων ύδρευσης και την εξασφάλιση επάρκειας πόσιμου νερού, άριστης ποιότητας, για όλες τις χρήσεις σε ολόκληρο το νησί. Οι καταναλώσεις ηλεκτρικής ενέργειας των μονάδων αφαλάτωσης θα πρέπει να συμψηφίζονται με ενέργεια παραγόμενη από ΑΠΕ.

Σχετικά με την διαχείριση λυμάτων, κατόπιν σχετικής μελέτης, στην μονάδα βιολογικού καθαρισμού θα εγκατασταθεί σύστημα αναερόβιας επεξεργασίας λυμάτων, με παραγωγή βιοαερίου, για την συμπαραγωγή θερμότητας και ηλεκτρισμού. Σημειωτέον ότι, η συγκεκριμένη προσθήκη, πέραν της αύξησης των εσόδων του δήμου θα έχει σαν αποτέλεσμα την ολοσχερή εξάλειψη των δυσάρεστων οσμών, ενώ η θερμική ενέργεια θα μπορεί να διοχετευθεί σε παρακείμενα κτίρια ή εγκαταστάσεις (ακτίνα έως 1.500 μέτρων).

Στον τέταρτο τομέα (καθαριότητα και ανακύκλωση), ο δήμος οφείλει ν’ αναπτύξει ένα ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Απορριμμάτων, μέσα από την ένταξη στην καθημερινότητά των δημοτών πρακτικών μείωσης των παραγόμενων αποβλήτων, ενισχύοντας την ανακύκλωση με εντατικοποίηση των προγραμμάτων διαλογής στην πηγή και συστηματική επαναχρησιμοποίηση υλικών και αντικειμένων, που εναρμονίζονται πλήρως με τις κατευθύνσεις της Ε.Ε ως προς την ιεραρχία διαχείρισης αποβλήτων.

Το ολοκληρωμένο αυτό σύστημα, με την ενεργή συμμετοχή ομάδων δημοτών (μέσω Κοινωνικών Συνεταιρισμών και σημείων παραλαβής), θα εξασφαλίζει μέγιστη αποδοχή και  ανταποδοτικότητά.

Σημειώνεται ότι, η περεταίρω επεξεργασία των απορριμμάτων (μετά την διαλογή τους) θα παρέχει την δυνατότητα ανάκτησης ενέργειας, από αυτά, υπό μορφή πέλλετ ή συνθετικού Ντήζελ/Αέριου.

Η αποκατάσταση των παλαιών χωματερών και του ΧΥΤΑ επίσης μπορεί να αποφέρει επιπλέον οφέλη στο δήμο και τους δημότες.

Στον πέμπτο τομέα (πράσινη πολιτική), ο δήμος στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης και της εφαρμογής ενός αειφόρου ενεργειακού προγραμματισμού, πρέπει να δώσει έμφαση στην ορθολογική χρήση και εξοικονόμηση ενέργειας, στην εφαρμογή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και στην βέλτιστη περιβαλλοντική διαχείριση.

Βασικό στόχο θα αποτελέσει ο προσδιορισμός και η εφαρμογή δράσεων και αποδεδειγμένα καλών πρακτικών για την μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης στα κτίρια και το δομημένο περιβάλλον, τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των δημοτικών οχημάτων, την ανάπτυξη σχεδίων βιώσιμης αστικής κινητικότητας (διαχείριση παρκινγκ, δημιουργία πεζόδρομων κλπ) ώστε να επιτυγχάνεται η καλύτερη χρήση και διαχείριση τη ενέργειας καθώς και η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών εξοικονόμησης ενέργειας.

Βασικοί, επιμέρους στόχοι είναι:

  • H μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης από τους λαμπτήρες στις υπηρεσίες, τις οικίες, τους δρόμους και λοιπούς κοινόχρηστους χώρους (σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Επιτροπής Ενέργειας το 19% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος προορίζεται για τον φωτισμό).
  • Η ενεργός συμμετοχή του δήμου σε συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα (τύπου «Εξοικονομώ»), τα οποία περιλαμβάνουν δράσεις παρεμβάσεων σε υφιστάμενα δημοτικά κτίρια, σε κοινόχρηστους χώρους του αστικού περιβάλλοντος, σε τεχνικές αστικές υποδομές, στις αστικές μεταφορές (σε πιλοτικό επίπεδο) αλλά και σε δράσεις διάδοσης, δικτύωσης και ενημέρωσης, στοχεύοντας στη βελτίωση των όρων της ενεργειακής αποδοτικότητας σε τοπικό επίπεδο, στην προώθηση δράσεων επίδειξης με άμεσα εφαρμόσιμα αποτελέσματα και στην ευαισθητοποίηση των πολιτών, επιχειρηματιών και  στελεχών της αυτοδιοίκησης σε θέματα εξοικονόμησης ενέργειας, προστασίας και βιώσιμης διαχείρισης του αστικού περιβάλλοντος κλπ.

Συμπερασματικά, ως νέα δημοτική αρχή, στοχεύουμε στην πλήρη αξιοποίηση της συμμετοχής μας στην προγραμματική συμφωνία, γνωστή και ως «Σύμφωνο των Δημάρχων».

Το Σύμφωνο, αποτελεί μία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για την εξοικονόμηση ενέργειας, δίνοντας προβάδισμα σε πρωτοπόρους δήμους της Ευρώπης να αμβλύνουν τις κλιματικές αλλαγές, μέσα από την εφαρμογή έξυπνων τοπικών στρατηγικών αειφόρου ενέργειας που δημιουργούν μόνιμες θέσεις εργασίας και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των δημοτών.

Βασικό στόχο της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας, αποτελεί η μείωση των εκπομπών CO2 κατά τουλάχιστον 20% μέχρι το 2020, διαμέσου της υλοποίησης σειράς ενεργειών τις οποίες έχει δεσμευτεί να υλοποιήσει ο δήμος.

Ο κεντρικός μας στόχος, είναι η συνολική αναβάθμιση της Σύρου, ως πρότυπο περιβαλλοντικά νησί, σε επίπεδο Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

 

agrotiki_paragogi

Πρωτογενής τομέας και παραγωγή τοπικών παραδοσιακών προϊόντων

Η Σύρος, όπως και τα περισσότερα νησιά του Αιγαίου με αντίστοιχο μέγεθος, είναι φτωχή σε γεωργικούς πόρους (σε όρους ποιότητας και έκτασης καλλιεργούμενων εδαφών) παρουσιάζοντας σημαντική έλλειψη εξειδίκευσης στις σχετιζόμενες παραγωγικές δραστηριότητες. Παρόλα αυτά, η ανάπτυξη του πρωτογενή τομέα μπορεί να συμβάλλει καθοριστικά στην προσπάθεια επανεκκίνησης της τοπικής οικονομίας και στην εξασφάλιση ισχυρού συγκριτικού πλεονεκτήματος έναντι άλλων νησιωτικών περιοχών.

Προτείνεται η υλοποίηση δέσμης ενεργειών, οριζόντιου χαρακτήρα, για την υποστήριξη των αγροτικών δραστηριοτήτων με συνακόλουθη προστασία των φυσικών πόρων.

Η προηγηθείσα ανάλυση, για το σύνολο των κλάδων οικονομικής δραστηριότητας, εξειδικεύεται κατά τρόπο ώστε να λαμβάνει υπόψη και να αξιοποιεί τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και συγκριτικά πλεονεκτήματα της Σύρου και είναι εξωστρεφής, προβάλλοντας σε συγκεκριμένες αγορές στόχους μια διακριτή – ξεκάθαρη αναγνωρισιμότητα.

Η διαμόρφωση ανταγωνιστικής ταυτότητας (place branding) και η αξιοποίηση των συγκριτικών μας πλεονεκτημάτων μας, αποτελεί μονόδρομο για τη Σύρο και μπορεί να επιτευχθεί με την υιοθέτηση της κατάλληλης μεθοδολογίας λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των σχετιζόμενων παραμέτρων.

Η χρονική συγκυρία, για την εφαρμογή των σχεδιαζόμενων δράσεων, κρίνεται ιδιαιτέρως θετική δεδομένου ότι συνάδει με την Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης, μια στρατηγική η οποία εδράζεται στην Στρατηγική Ευρώπη 2020 και στοχεύει στη δημιουργία Πράσινων Νησιών, Ποιοτικών Νησιών και Νησιών Ίσων Ευκαιριών.

Δεδομένου ότι, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου ανήκει στον Στόχο 2 (Ανταγωνιστικότητα) και κατά την επόμενη προγραμματική περίοδο (ΕΣΠΑ II 2014-2020) το μεγαλύτερο κομμάτι πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα διατεθεί για την υλοποίηση καθορισμένων δράσεων (ανθρώπινο δυναμικό, επιχειρηματικότητα, καινοτομία), ο ακριβής και έγκαιρος σχεδιασμός θα μας εξασφαλίσει τη βέλτιστη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.